Info Panel
Je bent hier:   Home  /  De Canon van Lunetten  /  Dwarsdoorsnede door Nederlandse geschiedenis

Dwarsdoorsnede door Nederlandse geschiedenis

Net buiten Lunetten: dwarsdoorsnede door Nederlandse geschiedenis

Gewoon een hoekje in het na-oorlogse Hoograven. Weinig bijzonder voor historici, zou je denken. Totdat je maar een paar meter de grond ingaat, want dan verandert alles. Op dat ene kleine terreintje aan de Duurstedelaan, waar kinderen jarenlang nietsvermoedend les kregen over misschien wel de vaderlandse geschiedenis, blijken direct onder het maaiveld, vlak naast elkaar, sporen te vinden van culturen uit heel verschillende tijden die van elkaars aanwezigheid of sporen aldaar waarschijnlijk geen flauw vermoeden hebben gehad.
Het is nog maar enkele jaren geleden dat men erachter kwam dat de Hoogravense bodem überhaupt bijzonder was. Opeens kwam aan het licht dat deze niets minder dan de Romeinse grensweg, de Limes, herbergde. Jarenlang vermoedde men de weg een stuk noordelijker, direct langs de Rijn. Boringen brachten de precieze loop onder Hoograven en Lunetten al in kaart, maar het wachten was nog op een moment en plek om echt te gaan graven. Dat kon op de Duurstedelaan, op de Limes, na afbraak van een school.

limes
En inderdaad, daar lag hij, de beroemde Romeinse weg. Van het wegdek zelf is niet zoveel meer over, maar aan weerszijden zijn sporen te vinden van elementen die van het wegdek zijn afgevallen, zoals grind en dakpannen. Ook de verwachte greppels langs de weg zijn in de bodem terug te zien. De dakpannen zijn interessant omdat sommigen een ‘stempel’ van de herkomst bevatten. Er staat een soort van ‘logo’ op waarin de letters T, R en A zijn te herkennen, verwijzend naar de Duitse stad Xanten, toen Traiana geheten.

dakpan bij de limes
Maar de Limes is eigenlijk al weer oud nieuws. Want een paar meter verderop bevindt zich wat archeologe Annette Bakker ‘de vondst van Utrecht’ noemt. “Dit  is één van de oudste bewonerssporen in Utrecht”, zegt collega en projectleidster Linda Dielemans trots over het 3000 jaar oude object. Het betreft een vlechtwerkmat van wilgentenen van minimaal 38 meter lang. Hij kan nog veel langer zijn want hij kan onder de huizen nog een heel eind verder doorlopen. Volgens houtspecialisten is hij ‘zo mooi en fijn gevlochten’ dat het hout er waarschijnlijk voor gekweekt is. “Het hout komt niet zomaar uit het bos”. Wat het was is onduidelijk. Het lag in elk geval langs een rivier, dus het kan een oeverversterking zijn geweest, maar ook een soort visnet met de bedoeling het uiteindelijk dwars op de rivier te leggen, zegt Dielemans. Over het volk waartoe de makers van het vlechtwerk behoorden en de taal die ze spraken, kan zij gezien de ouderdom helemaal niets zeggen. Alleen is duidelijk dat het uit de ‘bronstijd’ komt.

vlechtwerk bij de limes
Bijzonder is dat de Romeinen met hun naastgelegen Limes het object waarschijnlijk nooit hebben opgemerkt. “Dit was in de Romeinse tijd al archeologie”, zegt Dielemans. Maar dit is nog niet alles, op het terrein zijn ook nog dierenbotjes gevonden, mogelijk van een hert, met door mensen aangebrachte sneetjes erin. Maar deze mensen hebben de vlechtwerkmensen nooit gezien en de Romeinen niet gekend. Ook de riviergeul waarin de botten gevonden zijn weer een andere als die van het vlechtwerk, en duidelijk is ook dat deze er in de Romeinse tijd al niet meer was. De botten zijn van voor de Romeinse tijd, maar zijn jonger dan het vlechtwerk.